„Skalpowanie Łemkowszczyzny” – Z tajemnic Akcji „W”

2020-07-12T10:37:40+02:0012.07.2020|Akcja "Wisła", Łemkowszczyzna|

73 lata temu – 18 czerwca 1947 r., w Urzędzie Wojewódzkim w Krakowie odbyła się tajna narada z udziałem wojewody Kazimierza Pasenkiewicza oraz wszystkich starostów powiatowych, na której zatwierdzono plan działań lokalnej administracji w wysiedleniu Łemków i ograbieniu ich z odwiecznej ojcowizny. Taki rodzimy odpowiednik konferencji w Wannsee – tyle [...]

„Chcę wiedzieć, dlaczego…?”

2020-06-09T15:34:08+02:0006.06.2020|Akcja "Wisła", Stosunki polsko-ukraińskie, Zbrodnie komunistyczne|

Paweł Artym, s. Ilka i Anastazji, ur. 10.03.1903 r. w Grąziowej w pow. przemyskim, rolnik. Jego żona zmarła w czasie wojny. Osierociła sześcioro dzieci. Teraz ciężar ich wykarmienia i wychowania spoczął na ojcu. Artyma i jego dzieci wysiedlono pierwszego dnia Akcji „Wisła”. Jaki był ich dalszy los, opisał w liście [...]

„Rozwiązać ostatecznie problem ukraiński w Polsce”

2020-06-15T23:38:56+02:0028.04.2020|Akcja "Wisła", Stosunki polsko-ukraińskie, Zbrodnie komunistyczne|

28 marca 1947 r. w rejonie wsi Jabłonki w powiecie leskim w zasadzce zorganizowanej przez niezidentyfikowany wówczas oddział zbrojny zginął wiceminister obrony narodowej gen. broni Karol Świerczewski. W kilkanaście godzin później Biuro Polityczne Komitetu Centralnego Polskiej Partii Robotniczej (KC PPR), gremium sprawujące w komunistycznej Polsce nieoficjalnie władzę wyższą od rządu [...]

8000 Łemków…

2019-06-12T09:36:34+02:0002.06.2019|Akcja "Wisła", Fundacja "Kalyna", Historia & archiwa|

Po latach poszukiwań archiwalnych nie przypuszczałem, że natrafię na coś, co jest w stanie jeszcze mnie zadziwić. W tym przypadku właściwsze byłoby słowo – oczarować! Czasami czuję się jak Indiana Jones tropiący zaginionych skarbów. I choć to, co znajduję, nie jest ani złotem, a tym bardziej zaginioną Arką, emocje towarzyszące [...]

„Wyroki niezwłocznie wykonywać…”

2020-05-22T09:32:54+02:0015.05.2019|Akcja "Wisła", Zbrodnie komunistyczne|

14 maja minęła kolejna rocznica wydania przez Wojskowy Sąd Grupy Operacyjnej „Wisła” pierwszych wyroków śmierci. Tego dnia - w 1947 r. - skazani zostali żołnierze Ukraińskiej Powstańczej Armii Piotr Dmytryszyn „Łypa”, Teodor Herman ps. „Czornyj” i Michał Muzyka „Smich”. Do 21 maja 1947 r., kiedy to Sąd przeniósł się wraz [...]

Lagier Jaworzno – 9 maja 1947 r.

2019-05-10T08:48:55+02:0009.05.2019|Akcja "Wisła", Polskie obozy koncentracyjne|

9 maja to nie tylko dzień zwycięstwa. To również rocznica przybycia pierwszego transportu ukraińskich więźniów do obozu koncentracyjnego w Jaworznie. Nie działo się to wszak w czasie wojny, lecz już po jej zakończeniu, kiedy to miejsce Żydów – zwożonych z całej Europy transportami via Auschwitz, zajęli najpierw miejscowi – Ślązacy [...]

Ukraińcy skazani na karę śmierci, straceni i zmarli w więzieniach w Polsce w latach 1944-1989

2018-12-01T16:42:06+01:0013.10.2018|Akcja "Wisła", Zbrodnie komunistyczne|

Jeden z najdłużej realizowanych tematów badawczych. Przede wszystkim z uwagi na rozległość zagadnienia, rozproszenie materiałów, nierzadko ich brak lub celowe zniszczenie. Pod koniec lat 80., u schyłku komuny, postawiłem sobie za cel przywrócić pamięci nazwiska Ukraińców, ofiar represji stalinowskich w Polsce: aresztowanych z powodów politycznych, narodowych czy wyznaniowych, skazanych na [...]

Wirtualne Muzeum Historii Ukraińców w Polsce

2018-12-22T11:49:01+01:0013.10.2018|Historia & archiwa|

Pokazać świat, którego już nie ma, w muzeum, którego jeszcze nie ma. Pomysł zrodził się z potrzeby wypełnienia pustki. Ukraińcy w Polsce nie mają własnego muzeum ukazującego historię oraz bogatą i różnorodną kulturę ich społeczności żyjącej w Rzeczypospolitej na przestrzeni dziejów. Te, które istniały przed wojną, jak „Strywihor” w Przemyślu, [...]

Księga wysiedlonych 1947

2019-01-03T14:52:15+01:0013.10.2018|Akcja "Wisła"|

Ocalić od zapomnienia imiona i nazwiska 150 tys. Ukraińców wysiedlonych w 1947 r. w Akcji „Wisła”. Pomysł opracowania „Księgi wysiedlonych 1947” zrodził się podczas prac nad książką Akcja „Wisła”. Wśród tysięcy różnych dokumentów Grupy Operacyjnej „Wisła”, Państwowego Urzędu Repatriacyjnego, Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego i Ministerstwa Ziem Odzyskanych, odnalezionych w archiwach, były [...]

Міф „100 тисяч” (ІІ)

2018-11-29T18:00:38+01:0016.08.2018|Akcja "Wisła", Rzeź wołyńska, Stosunki polsko-ukraińskie|

Через два роки після невдалої спроби досягти компромісу між кресовими колами стосовно кількості поляків, вбитих на Волині і на „Кресах", що відбулася під час пам'ятної зустрічі у Вроцлаві в травні 1995 року, місцеві кресові кола, згуртовані довкола Товариства Вшанування Жертв Злочинів Українських Націоналістів (далі — Товариство UOZUN) нарешті вирішили представити [...]

Go to Top